{"id":133,"date":"2016-04-08T23:23:45","date_gmt":"2016-04-08T21:23:45","guid":{"rendered":"http:\/\/poczuj-miete-do-csr.blog.pl\/?p=133"},"modified":"2016-04-08T23:23:45","modified_gmt":"2016-04-08T21:23:45","slug":"co-z-tymi-bananami-czyli-o-tym-jak-monokultury-wplywaja-na-zywnosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/index.php\/2016\/04\/08\/co-z-tymi-bananami-czyli-o-tym-jak-monokultury-wplywaja-na-zywnosc\/","title":{"rendered":"Co z tymi bananami? Czyli o tym jak monokultury wp\u0142ywaj\u0105 na \u017cywno\u015b\u0107."},"content":{"rendered":"

\"\"<\/p>\n

Czy zastanawia\u0142e\u015b si\u0119 kiedy\u015b ile odmian jab\u0142ek znajdujemy na sklepowej p\u00f3\u0142ce, ile odmian papryki lub sa\u0142aty? S\u0105 jednak warzywa i owoce, kt\u00f3re przez masowa upraw\u0119 utraci\u0142y swoja r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107, mowa rzecz jasna o monokulturach w rolnictwie. Przykre do\u015bwiadczenia z przesz\u0142o\u015bci takie jak zaraza ziemniaka w Irlandii w latach 1845-1849, kt\u00f3ra wywo\u0142a\u0142a ogromn\u0105 kl\u0119sk\u0119 g\u0142odu[1] nie nauczy\u0142y nas, \u017ce od bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci, a co za tym idzie ro\u017cnej odporno\u015bci na choroby zale\u017cy przetrwanie na naszej planecie. Najjaskrawszym przyk\u0142adem monokultur w rolnictwie jest w dzisiejszych czasach banan. Czy nasz poczciwy, \u017c\u00f3\u0142ty, lekko wygi\u0119ty banan mo\u017ce wkr\u00f3tce znikn\u0105\u0107 z naszego menu w wyniku upraw w monokulturach?<\/p>\n

Mi banany kojarz\u0105 si\u0119 z wyjazdami nad morze, lekko rozgrzane w wakacyjnym s\u0142o\u0144cu stanowi\u0142y pyszn\u0105 przek\u0105sk\u0119 po zabawie w piasku. Chcia\u0142abym, \u017ceby ten smak by\u0142 tak\u017ce dost\u0119pny dla nast\u0119pnych pokole\u0144. Stoi to jednak pod znakiem zapytania, poniewa\u017c w naszej historii utracili\u015bmy ju\u017c jedn\u0105 z najpopularniejszych odmian banan\u00f3w – Gros Michel.<\/p>\n

Jak to si\u0119 mog\u0142o sta\u0107? Ju\u017c spiesz\u0119 z odpowiedzi\u0105, gatunek banana, kt\u00f3ry jeszcze w latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych kr\u00f3lowa\u0142 na rynku by\u0142 uprawiamy w monokulturach, na wielu plantacjach ca\u0142ym globie. Problemem monokultur jest jednakowo\u015b\u0107 ka\u017cdej ro\u015bliny, a co za tym idzie taka sama odporno\u015b\u0107 na choroby i paso\u017cyty. Nasze pyszne banany zosta\u0142y zaatakowane przez grzyb Fusarium oxysporum<\/em> [2], kt\u00f3ry sukcesywnie niszczy\u0142 plantacje za plantacj\u0105. Poniewa\u017c nie uda\u0142o si\u0119 zwalczy\u0107 epidemii nazwanej chorob\u0105 panamsk\u0105, wprowadzono do uprawy nowa odmian\u0119 banana, mniej smaczn\u0105, ale bardziej odporn\u0105 na ten rodzaj grzyba. Niestety cz\u0142owiek nie uczy si\u0119 na w\u0142asnych b\u0142\u0119dach zamiast postawi\u0107 na mieszana upraw\u0119 i zacz\u0105\u0142 ponownie tworzy\u0107 bananowe monokultury. Nowa odmiana banana – Cavendish stanowi obecnie 97-99% rynku banan\u00f3w, niestety pojawi\u0142y si\u0119 nowe mutacje grzyba Fusarium,<\/i> na kt\u00f3re nowa odmiana banana nie jest odporna, w wyniku czego stoimy dzi\u015b dok\u0142adnie przed tym samym problemem co kilkana\u015bcie lat temu. Je\u015bli nie uda si\u0119 pokona\u0107 choroby banan\u00f3w, wygin\u0105 one jak ich poprzednicy, a nam pozostan\u0105 jedynie wspomnienia smaku banana.<\/p>\n

Nadziej\u0119 na uratowanie banan\u00f3w znaleziono w dolnym Kongo. Odkryto tam woln\u0105 od choroby panamskiej odmian\u0119 banana Gros Michel \u00a0(kt\u00f3ry zosta\u0142 praktycznie wyt\u0119piony na ca\u0142ym globie). Trwaj\u0105 badania nad fenomenem tego znaleziska, naukowcy podejrzewaj\u0105, \u017ce drzewa migda\u0142ecznika, kt\u00f3re rosn\u0105 wok\u00f3\u0142 bananowc\u00f3w mog\u0105 mie\u0107 wp\u0142yw na jego odporno\u015b\u0107.[3] Czy jest to prawda? To poka\u017ce czas i badania.<\/p>\n

Kolejnym problemem w produkcji banan\u00f3w s\u0105 ogromne ilo\u015bci pestycyd\u00f3w, kt\u00f3rymi opryskiwane s\u0105 ro\u015bliny w celu ochrony przed chorobami. Po bawe\u0142nie, banany s\u0105 najmocniej opryskiwanymi plantacjami. [4] Odbija si\u0119 to ogromnie na innej ro\u015blinno\u015bci znajduj\u0105cej si\u0119 na plantacjach jak i na zdrowiu spo\u0142eczno\u015bci lokalnych, kt\u00f3re \u017cyj\u0105 z uprawy banan\u00f3w. W Kostaryce nadmierne stosowanie pestycyd\u00f3w przyczynia si\u0119 do bezp\u0142odno\u015bci m\u0119\u017cczyzn pracuj\u0105cych na plantacjach oraz urodze\u0144 dzieci z wadami wrodzonymi. Z zakazanym ju\u017c dibromochloropropanem wi\u0105\u017ce si\u0119 cz\u0119stsze zachorowania na bia\u0142aczk\u0119 w regionach jego stosowania. [3]<\/p>\n

Jak monokultury wp\u0142yn\u0105 na kszta\u0142t rolnictwa na globie? Ju\u017c teraz widzimy, \u017ce w USA na ogromnych po\u0142aciach ziemi uprawia si\u0119 kukurydz\u0119 i soj\u0119. Monokultury powoduj\u0105 wyja\u0142awianie gleby. Gdy uprawia si\u0119 tylko jeden gatunek ro\u015blin, zaczynaj\u0105 rosn\u0105\u0107 koszty zwi\u0105zane z nawo\u017ceniem oraz nasilenie stosowania pestycyd\u00f3w oraz herbicyd\u00f3w.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Z tym samym problemem borykaj\u0105 si\u0119 polscy rolnicy zajmuj\u0105cy si\u0119 upraw\u0105 pszenicy, ho\u0142duj\u0105c jednak m\u0105dro\u015bci poprzednich pokole\u0144 stosuj\u0105 p\u0142odozmian, aby ziemia mog\u0142a si\u0119 nasyci\u0107 sk\u0142adnikami mineralnymi przed kolejnym sezonem z wymagaj\u0105ca pszenic\u0105. [5]<\/p>\n

Producenci \u017cywno\u015bci powinni czerpa\u0107 z do\u015bwiadcze\u0144 poprzednik\u00f3w, aby nigdy nie powt\u00f3rzy\u0142y si\u0119 ju\u017c kl\u0119ski g\u0142odu, aby bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107, a nie monokultura stanowi\u0142a warto\u015b\u0107 w rolnictwie. \u015awiatowa Organizacja \u017bywno\u015bci (FAO) grzmi, \u017ce od pocz\u0105tku XX w. z uprawy wykluczono ju\u017c \u00be gatunk\u00f3w, a proces ten wcale nie zwalnia. Powinni\u015bmy si\u0119 zatrzyma\u0107 zanim p\u00f3jdziemy krok za daleko.<\/p>\n

Dzi\u015b pojawia si\u0119 coraz wi\u0119cej ruch\u00f3w promuj\u0105cych zdrow\u0105 \u017cywno\u015b\u0107, ludzi kt\u00f3rzy szukaj\u0105 \u017cywno\u015bci ekologicznej, innych gatunk\u00f3w, \u017cywno\u015bci nieska\u017conej pestycydami. To nasz nacisk, nas prosument\u00f3w jest szans\u0105 na powr\u00f3t do r\u00f3\u017cnorodno\u015bci w rolnictwie.<\/p>\n

 <\/p>\n

[1] https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wielki_g%C5%82%C3%B3d_w_Irlandii_(1845-1849)<\/a><\/p>\n

[2] http:\/\/www.geekweek.pl\/aktualnosci\/24901\/koniec-banana<\/a><\/p>\n

[3] http:\/\/www.focus.pl\/przyroda\/bananom-grozi-wyginiecie-6149<\/a><\/p>\n

[4] http:\/\/www.ekonsument.pl\/a66925_trujace_uprawy.html<\/a><\/p>\n

[5] http:\/\/www.wrp.pl\/pszenica-w-monokulturze-jak-wyeliminowa%C4%87-chorob%C4%99-wadliwego-zmianowania<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czy zastanawia\u0142e\u015b si\u0119 kiedy\u015b ile odmian jab\u0142ek znajdujemy na sklepowej p\u00f3\u0142ce, ile odmian papryki lub sa\u0142aty? S\u0105 jednak warzywa i owoce, kt\u00f3re przez masowa upraw\u0119 utraci\u0142y swoja r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107, mowa rzecz jasna o monokulturach w rolnictwie. Przykre do\u015bwiadczenia z przesz\u0142o\u015bci takie jak zaraza ziemniaka w Irlandii w latach 1845-1849, kt\u00f3ra wywo\u0142a\u0142a ogromn\u0105 kl\u0119sk\u0119 g\u0142odu[1] nie nauczy\u0142y nas, \u017ce od bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci, a co za tym idzie ro\u017cnej odporno\u015bci na choroby zale\u017cy przetrwanie na naszej planecie. Najjaskrawszym przyk\u0142adem monokultur w rolnictwie jest w dzisiejszych czasach banan. Czy nasz poczciwy, \u017c\u00f3\u0142ty, lekko wygi\u0119ty banan mo\u017ce wkr\u00f3tce znikn\u0105\u0107 z naszego menu w wyniku upraw w monokulturach? Mi banany kojarz\u0105 si\u0119 z wyjazdami nad morze, lekko rozgrzane w wakacyjnym s\u0142o\u0144cu stanowi\u0142y pyszn\u0105 przek\u0105sk\u0119 po zabawie w piasku. Chcia\u0142abym, \u017ceby ten smak by\u0142 tak\u017ce dost\u0119pny dla nast\u0119pnych pokole\u0144. Stoi to jednak pod znakiem zapytania, poniewa\u017c w naszej historii utracili\u015bmy ju\u017c jedn\u0105 z najpopularniejszych odmian banan\u00f3w – Gros Michel. Jak to si\u0119 mog\u0142o sta\u0107? Ju\u017c spiesz\u0119 z odpowiedzi\u0105, gatunek banana, kt\u00f3ry jeszcze w latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych kr\u00f3lowa\u0142 na rynku by\u0142 uprawiamy w monokulturach, na wielu plantacjach ca\u0142ym globie. Problemem monokultur jest jednakowo\u015b\u0107 ka\u017cdej ro\u015bliny, a co za tym idzie taka sama odporno\u015b\u0107 na choroby i paso\u017cyty. Nasze pyszne banany zosta\u0142y zaatakowane przez grzyb Fusarium oxysporum [2], kt\u00f3ry sukcesywnie niszczy\u0142 plantacje za plantacj\u0105. Poniewa\u017c nie uda\u0142o si\u0119 zwalczy\u0107 epidemii nazwanej chorob\u0105 panamsk\u0105, wprowadzono do uprawy nowa odmian\u0119 banana, mniej smaczn\u0105, ale bardziej odporn\u0105 na ten rodzaj grzyba. Niestety cz\u0142owiek nie uczy si\u0119 na w\u0142asnych b\u0142\u0119dach zamiast postawi\u0107 na mieszana upraw\u0119 i zacz\u0105\u0142 ponownie tworzy\u0107 bananowe monokultury. Nowa odmiana banana – Cavendish stanowi obecnie 97-99% rynku banan\u00f3w, niestety pojawi\u0142y si\u0119 nowe mutacje grzyba Fusarium, na kt\u00f3re nowa odmiana banana nie jest odporna, w wyniku czego stoimy dzi\u015b dok\u0142adnie przed tym samym problemem co kilkana\u015bcie lat temu. Je\u015bli nie uda si\u0119 pokona\u0107 choroby banan\u00f3w, wygin\u0105 one jak ich poprzednicy, a nam pozostan\u0105 jedynie wspomnienia smaku banana. Nadziej\u0119 na uratowanie banan\u00f3w znaleziono w dolnym Kongo. Odkryto tam woln\u0105 od choroby panamskiej odmian\u0119 banana Gros Michel \u00a0(kt\u00f3ry zosta\u0142 praktycznie wyt\u0119piony na ca\u0142ym globie). Trwaj\u0105 badania nad fenomenem tego znaleziska, naukowcy podejrzewaj\u0105, \u017ce drzewa migda\u0142ecznika, kt\u00f3re rosn\u0105 wok\u00f3\u0142 bananowc\u00f3w mog\u0105 mie\u0107 wp\u0142yw na jego odporno\u015b\u0107.[3] Czy jest to prawda? To poka\u017ce czas i badania. Kolejnym problemem w produkcji banan\u00f3w s\u0105 ogromne ilo\u015bci pestycyd\u00f3w, kt\u00f3rymi opryskiwane s\u0105 ro\u015bliny w celu ochrony przed chorobami. Po bawe\u0142nie, banany s\u0105 najmocniej opryskiwanymi plantacjami. [4] Odbija si\u0119 to ogromnie na innej ro\u015blinno\u015bci znajduj\u0105cej si\u0119 na plantacjach jak i na zdrowiu spo\u0142eczno\u015bci lokalnych, kt\u00f3re \u017cyj\u0105 z uprawy banan\u00f3w. W Kostaryce nadmierne stosowanie pestycyd\u00f3w przyczynia si\u0119 do bezp\u0142odno\u015bci m\u0119\u017cczyzn pracuj\u0105cych na plantacjach oraz urodze\u0144 dzieci z wadami wrodzonymi. Z zakazanym ju\u017c dibromochloropropanem wi\u0105\u017ce si\u0119 cz\u0119stsze zachorowania na bia\u0142aczk\u0119 w regionach jego stosowania. [3] Jak monokultury wp\u0142yn\u0105 na kszta\u0142t rolnictwa na globie? Ju\u017c teraz widzimy, \u017ce w USA na ogromnych po\u0142aciach ziemi uprawia si\u0119 kukurydz\u0119 i soj\u0119. Monokultury powoduj\u0105 wyja\u0142awianie gleby. Gdy uprawia si\u0119 tylko jeden gatunek ro\u015blin, zaczynaj\u0105 rosn\u0105\u0107 koszty zwi\u0105zane z nawo\u017ceniem oraz nasilenie stosowania pestycyd\u00f3w oraz herbicyd\u00f3w. Z tym samym problemem borykaj\u0105 si\u0119 polscy rolnicy zajmuj\u0105cy si\u0119 upraw\u0105 pszenicy, ho\u0142duj\u0105c jednak m\u0105dro\u015bci poprzednich pokole\u0144 stosuj\u0105 p\u0142odozmian, aby ziemia mog\u0142a si\u0119 nasyci\u0107 sk\u0142adnikami mineralnymi przed kolejnym sezonem z wymagaj\u0105ca pszenic\u0105. [5] Producenci \u017cywno\u015bci powinni czerpa\u0107 z do\u015bwiadcze\u0144 poprzednik\u00f3w, aby nigdy nie powt\u00f3rzy\u0142y si\u0119 ju\u017c kl\u0119ski g\u0142odu, aby bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107, a nie monokultura stanowi\u0142a warto\u015b\u0107 w rolnictwie. \u015awiatowa Organizacja \u017bywno\u015bci (FAO) grzmi, \u017ce od pocz\u0105tku XX w. z uprawy wykluczono ju\u017c \u00be gatunk\u00f3w, a proces ten wcale nie zwalnia. Powinni\u015bmy si\u0119 zatrzyma\u0107 zanim p\u00f3jdziemy krok za daleko. Dzi\u015b pojawia si\u0119 coraz wi\u0119cej ruch\u00f3w promuj\u0105cych zdrow\u0105 \u017cywno\u015b\u0107, ludzi kt\u00f3rzy szukaj\u0105 \u017cywno\u015bci ekologicznej, innych gatunk\u00f3w, \u017cywno\u015bci nieska\u017conej pestycydami. To nasz nacisk, nas prosument\u00f3w jest szans\u0105 na powr\u00f3t do r\u00f3\u017cnorodno\u015bci w rolnictwie.   [1] https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wielki_g%C5%82%C3%B3d_w_Irlandii_(1845-1849) [2] http:\/\/www.geekweek.pl\/aktualnosci\/24901\/koniec-banana [3] http:\/\/www.focus.pl\/przyroda\/bananom-grozi-wyginiecie-6149 [4] http:\/\/www.ekonsument.pl\/a66925_trujace_uprawy.html [5] http:\/\/www.wrp.pl\/pszenica-w-monokulturze-jak-wyeliminowa%C4%87-chorob%C4%99-wadliwego-zmianowania    <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1137,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-133","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/133","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=133"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/133\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=133"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=133"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=133"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}