{"id":338,"date":"2016-08-24T19:04:46","date_gmt":"2016-08-24T17:04:46","guid":{"rendered":"http:\/\/poczuj-miete-do-csr.blog.pl\/?p=338"},"modified":"2016-08-24T19:04:46","modified_gmt":"2016-08-24T17:04:46","slug":"carbon-footprint-czyli-jak-firma-lub-jednostka-moze-zniwelowac-swoj-slad-weglowy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/index.php\/2016\/08\/24\/carbon-footprint-czyli-jak-firma-lub-jednostka-moze-zniwelowac-swoj-slad-weglowy\/","title":{"rendered":"Carbon footprint  &#8211; czyli jak firma lub jednostka mo\u017ce zniwelowa\u0107 sw\u00f3j \u015blad w\u0119glowy?"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-size: 1.4rem;line-height: 1.6\">Chc\u0105c \u017cy\u0107 w zgodzie ze \u015brodowiskiem staramy si\u0119, aby nasze wybory by\u0142y jak najbardziej \u015bwiadome. Do sklepu wybieramy si\u0119 z materia\u0142ow\u0105 torb\u0105, \u017ceby nie bra\u0107 setnej foli\u00f3wki, oszcz\u0119dzamy wod\u0119, segregujemy \u015bmieci. Jednak nie wszyscy zdaj\u0105 sobie spraw\u0119, \u017ce prawie ka\u017cda czynno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 wykonujemy ma wp\u0142yw na kondycj\u0119 naszej planety. Jad\u0105c autobusem, czy korzystaj\u0105c z komputera pozostawiamy \u015blad w\u0119glowy (ang. carbon footprint).\u00a0 Czym jednak jest \u015blad w\u0119glowy?<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone  wp-image-348\" alt=\"carbonfoot\" src=\"http:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/carbonfoot.jpg\" width=\"397\" height=\"659\" \/><\/p>\n<p>Ryc.1<\/p>\n<p>Poj\u0119cie \u015bladu w\u0119glowego wyewoluowa\u0142o ze starszej idei \u015bladu ekologicznego, poj\u0119cie to na pocz\u0105tku lat 1990 stworzyli\u00a0 William Rees (kanadyjski ekolog) \u00a0Mathis Wackernagel (obecny prezes Global Footprint Network)- na University of British Columbia. \u015alad ekologiczny to por\u00f3wnanie ludzkiej konsumpcji zasob\u00f3w naturalnych do mo\u017cliwo\u015bci planety do ich regeneracji. Obejmuje on r\u00f3wnie\u017c wp\u0142yw na \u015brodowisko, taki jak np. zu\u017cycie wody i ilo\u015bci grunt\u00f3w wykorzystywanych do produkcji \u017cywno\u015bci. \u015alad ekologiczny okre\u015bla si\u0119 w globalnych hektarach (gha) na osob\u0119, czyli w szacowanej liczbie hektar\u00f3w powierzchni l\u0105d\u00f3w i m\u00f3rz potrzebnych do zrekompensowania zasob\u00f3w zu\u017cytych na konsumpcj\u0119 i absorpcj\u0119 odpad\u00f3w.<\/p>\n<p>Mianem \u015bladu w\u0119glowego okre\u015bla si\u0119 ilo\u015b\u0107 gaz\u00f3w cieplarnianych, kt\u00f3re s\u0105 emitowanie do atmosfery w zwi\u0105zku z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 cz\u0142owieka, odnosi si\u0119 te\u017c do wytwarzania produkt\u00f3w, us\u0142ug, funkcjonowania miast, a nawet ca\u0142ych kraj\u00f3w. \u015alad w\u0119glowy wyra\u017ca si\u0119 w tonach lub kilogramach CO2 (dwutlenku w\u0119gla), ale w ramach poj\u0119cia okre\u015bla si\u0119 emisj\u0119 wszystkich sze\u015bciu gaz\u00f3w cieplarnianych (patrz grafika 1). Miar\u0105 \u015bladu w\u0119glowego jest tCO2e \u2013 tzw. tona ekwiwalentu dwutlenku w\u0119gla. [1]<\/p>\n<p>\u015alad w\u0119glowy mo\u017cemy nazwa\u0107 kosztem jakie ponosi \u015brodowisko za podj\u0119cie przez cz\u0142owieka dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re wymagaj\u0105 nak\u0142ad\u00f3w energii oraz zu\u017cycia paliw.<\/p>\n<p><a style=\"font-size: 1.4rem;line-height: 22.4px;text-decoration: none\" href=\"http:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/Prezentacja1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-349\" alt=\"Prezentacja1\" src=\"http:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/Prezentacja1.jpg\" width=\"635\" height=\"476\" \/><\/a><\/p>\n<p>Grafika 1 \u2013 praca w\u0142asna<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 1.4rem;line-height: 1.6\">W po\u0142owie 20 wieku w og\u00f3lnym stosowaniu by\u0142y freony i chlorofluorow\u0119glowodory (CFC), u\u017cywano ich jako substancj\u0119 ch\u0142odz\u0105c\u0105 w lod\u00f3wkach oraz w produktach aerozolowych. By\u0142y to substancje nietoksyczne, nie wchodz\u0105ce w reakcje, ale na tyle trwa\u0142e, \u017ce\u00a0 dryfowa\u0142y a\u017c do stratosfery powoduj\u0105c rozrzedzenie warstwy ozonowej, a co za tym idzie rozszerzanie si\u0119 dziury ozonowej.\u00a0 Nad\u00a0 Antarktyd\u0105 zubo\u017cenia w warstwie ozonu by\u0142y wi\u0119ksze ni\u017c znad Arktyki, ze wzgl\u0119du na ni\u017csze temperatury i uk\u0142ady pr\u0105d\u00f3w wiatru.<\/span><\/p>\n<p>W zwi\u0105zku z post\u0119puj\u0105cym zjawiskiem dziury ozonowej w roku 1987 politycy z ca\u0142ego \u015bwiata wprowadzili ograniczenia w stosowaniu CFC (min. freon\u00f3w), a poprawka z 1990 roku z Londynu zobowi\u0105za\u0142a pa\u0144stwa rozwini\u0119te do wyeliminowania do roku 2000 gaz\u00f3w takich jak halony, chloroform metylowy, tetrachlorki w\u0119gla oraz wyd\u0142u\u017conej listy 15 CFC (wi\u0119cej o Protokole Montrealskim mo\u017cecie przeczyta\u0107 pod linkiem [2]). Zamiast freon\u00f3w zacz\u0119to stosowa\u0107 gazy, kt\u00f3re ulegaj\u0105 rozk\u0142adowi, zanim dotr\u0105 do stratosfery, dzi\u0119ki czemu nie koliduj\u0105 z ozonem. Dzi\u0119ki globalnie podj\u0119tym dzia\u0142aniom i licznym akcjom spo\u0142ecznym\u00a0 u\u015bwiadamiaj\u0105cym, jak wa\u017cne jest zaprzestanie stosowania freon\u00f3w, dziura ozonowa na Antarktydzie ustabilizowa\u0142a si\u0119, a st\u0119\u017cenie ozonu w stratosferze zacz\u0119\u0142o wzrasta\u0107.[3]<\/p>\n<p>W mediach cz\u0119sto s\u0142yszymy zamienne stosowanie okre\u015ble\u0144 efektu cieplarnianego i zmian klimatycznych. Efekt cieplarniany jest w cz\u0119\u015bci procesem naturalnym, utrzymuj\u0105cym dodatnie temperatury, dzi\u0119ki czemu mo\u017cemy \u017cy\u0107 na naszej planecie, nasilonym w ostatnim czasie przez dzia\u0142ano\u015b\u0107 cz\u0142owieka. Zmiany klimatyczne natomiast s\u0105 wywo\u0142ane przez nadmiar gaz\u00f3w cieplarnianych, takich jak dwutlenek w\u0119gla.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<figure id=\"attachment_352\" aria-describedby=\"caption-attachment-352\" style=\"width: 899px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"http:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/Kim-Daniel1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-352\" alt=\"Kim Daniel\" src=\"http:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/Kim-Daniel1.jpg\" width=\"899\" height=\"599\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-352\" class=\"wp-caption-text\">Kim Daniel<\/figcaption><\/figure>\n<p>Zmiany klimatyczne s\u0105 tematem og\u00f3lno\u015bwiatowej debaty. Unia Europejska ustala normy emisji CO2 dla Pa\u0144stw cz\u0142onkowskich. Maj\u0105 one r\u00f3\u017cne podej\u015bcie do kwestii \u015brodowiskowych, najwi\u0119kszy \u015blad w\u0119glowy pozostawiaj\u0105 Stany Zjednoczone i Chiny. Bardzo wysokim stopniem zanieczyszczenia powietrza \u201epochwali\u0107 si\u0119\u201d mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c Indie, Rosja, Niemcy, Japonia, Turcja, Ukraina a tak\u017ce niestety Polska (21 miejsce). [4]<\/p>\n<p>Trend obni\u017cania swojego \u015bladu w\u0119glowego wida\u0107 r\u00f3wnie\u017c w biznesie, firmy decyduj\u0105 si\u0119 na okre\u015blenie swojego \u015bladu w\u0119glowego z r\u00f3\u017cnych podwod\u00f3w. Przyjrzenie si\u0119 procesowi produkcyjnemu i \u0142a\u0144cuchowi dostaw pozwala okre\u015bli\u0107 na kt\u00f3rym etapie produkcji emisja gaz\u00f3w cieplarnianych by\u0142a najwi\u0119ksza, na kt\u00f3rych etapach mo\u017cemy j\u0105 zmniejszy\u0107\u00a0 oraz jak optymalizowa\u0107 proces produkcji, co daje realne oszcz\u0119dno\u015bci. Takie dzia\u0142ania podnosz\u0105 warto\u015b\u0107 firmy w oczach kontrahent\u00f3w oraz klient\u00f3w. Pomaga to r\u00f3wnie\u017c sprosta\u0107 coraz wy\u017cszym wymaganiom, jakie firmy stawiaj\u0105 swoim dostawcom. Pozytywny wizerunek firmy- dbaj\u0105cej o \u015brodowisko, ustawia firm\u0119 na lepszej pozycji wzgl\u0119dem konkurencji. [5]<\/p>\n<p>Obliczenie \u015bladu w\u0119glowego w przedsi\u0119biorstwie staje si\u0119 niejednokrotnie cz\u0119\u015bci\u0105 strategii CSR \u2013 aspekt\u00f3w \u015brodowiskowych. S\u0105 to cz\u0119sto konkretne dane liczbowe, kt\u00f3re mo\u017cna zaraportowa\u0107.\u00a0W odpowiedzi na rosn\u0105ce zainteresowanie zmniejszaniem \u015bladu w\u0119glowego, w przedsi\u0119biorstwach ewoluuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c sposoby jego redukcji.<\/p>\n<p>Najbardziej popularne by\u0142y i zawsze s\u0105 akcje sadzenia drzew. S\u0105 to bardzo realne i namacalne dzia\u0142ania. Jest jednak wiele innych mniej oczywistych sposob\u00f3w r\u00f3wnowa\u017cenia \u015bladu.<\/p>\n<p>Firma Aeris Futuro oferuje Social Carbon Offset, w ramach bilansowania swojego wp\u0142ywu firmy, zamiast tradycyjnych rozwi\u0105za\u0144, anga\u017cuj\u0105 si\u0119 w instalacj\u0119 odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii w podmiotach dzia\u0142aj\u0105cych w celach spo\u0142ecznych, takich jak: domy pomocy spo\u0142ecznej, osiedla socjalne, domy dziecka. [6]<\/p>\n<p>R\u00f3wnowa\u017cenie \u015bladu w\u0119glowego jest mo\u017cliwe r\u00f3wnie\u017c dzi\u0119ki zaanga\u017cowaniu w projekty obejmuj\u0105ce promowanie odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii, jako substytutu tych nieodnawialnych: drewna opa\u0142owego, nafty, gazu ziemnego. Good Planet [7]wspiera produkcj\u0119 biogazu o niskiej emisji CO2 i edukacji w produkcji kompostu na terenie Indii Madagaskaru, Togo i Kamerunu, prowadzi tak\u017ce akcje dystrybucji kuchenek s\u0142onecznych w Boliwii i Peru. [8]<\/p>\n<p>Co jednak mo\u017ce zrobi\u0107 przeci\u0119tny Kowalski, \u017ceby zmniejszy\u0107 sw\u00f3j \u015blad w\u0119glowy? Oto kilka dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re mo\u017cna podj\u0105\u0107 w tym celu:<\/p>\n<ol>\n<li>Zmniejszy\u0107 liczb\u0119 opakowa\u0144, wybieraj\u0105c produkty pakowane w jedn\u0105, a nie kilka warstw folii.<\/li>\n<li>Zamiast kupowa\u0107 wod\u0119 w butelkach, filtrowa\u0107 t\u0105 z kranu.<\/li>\n<li>Zwraca\u0107 uwag\u0119 na pochodzenie produktu &#8211; \u00a0je\u015bli pochodzi od lokalnego dostawcy, to pokona\u0142 kr\u00f3tsz\u0105 drog\u0119 z pola na talerz, a co za tym idzie &#8211; zu\u017cyto mniej paliwa, \u017ceby go przywie\u017a\u0107.<\/li>\n<li>Korzysta\u0107 z transportu miejskiego, carpoolingu lub roweru.<\/li>\n<li>Segregowa\u0107 odpady, zrobi\u0107 przydomowy kompostownik na \u015bmieci organiczne (zyskasz wspania\u0142y naw\u00f3z do kwiat\u00f3w), warto r\u00f3wnie\u017c samemu (w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci) uprawia\u0107 warzywa.<\/li>\n<li>Kupowa\u0107 baterie wielokrotnego u\u017cytku- takie kt\u00f3re mo\u017cna ponownie na\u0142adowa\u0107<\/li>\n<li>Inwestowa\u0107 w energi\u0119 odnawialn\u0105, np. kolektory s\u0142oneczne na domu.<\/li>\n<li>Zwraca\u0107 uwag\u0119 na certyfikaty, jakie maj\u0105 kupowane produkty.<\/li>\n<li>Wybiera\u0107 energooszcz\u0119dne sprz\u0119ty elektroniczne.<\/li>\n<li>Zawsze mo\u017cna te\u017c posadzi\u0107 drzewo \ud83d\ude09 [9]<\/li>\n<\/ol>\n<p>W zwi\u0105zku z tym, \u017ce coraz wi\u0119cej os\u00f3b i firm zacz\u0119\u0142o zwraca\u0107 uwag\u0119 na \u015blad w\u0119glowy, powsta\u0142o wiele oznacze\u0144, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em informacji o tym, w jakim stopniu dany produkt wp\u0142ywa na \u015brodowisko i co robi producent, aby ten wp\u0142yw zmniejszy\u0107. [10]<\/p>\n<p><a style=\"font-size: 1.4rem;line-height: 1.6\" href=\"http:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/a2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-342\" alt=\"a2\" src=\"http:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/a2.jpg\" width=\"113\" height=\"175\" \/><\/a>Rys. 2.\u00a0 Certyfikat informuj\u0105cy o tym, \u017ce producent\u00a0 zobowi\u0105zuje si\u0119 zmniejsza\u0107 emisj\u0119 GHG podczas swojej dzia\u0142alno\u015bci<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/a3.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-343\" alt=\"a3\" src=\"http:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/a3.jpg\" width=\"121\" height=\"121\" \/><\/a>Rys. 3. Szwajcarski certyfikat (Climatop &#8211; rys. 3). dla produk\u00f3w o niskim \u015bladzie w\u0119glowym.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/a4.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-344\" alt=\"a4\" src=\"http:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/a4.jpg\" width=\"169\" height=\"115\" \/><\/a><a href=\"http:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/a5.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-345\" alt=\"a5\" src=\"http:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/a5.jpg\" width=\"133\" height=\"90\" \/><\/a>F<span style=\"font-size: 1.4rem;line-height: 1.6\">rancuski (rys. 4) oraz finlandzki (rys. 5)\u00a0<\/span><span style=\"font-size: 1.4rem;line-height: 1.6\">certyfikat daje informacj\u0119 o tym, w jakim zakresie mie\u015bci si\u0119 \u015blad w\u0119glowy produktu.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/a6.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-346\" alt=\"a6\" src=\"http:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/a6.jpg\" width=\"114\" height=\"136\" \/><\/a><a href=\"http:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/a7.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-347\" alt=\"a7\" src=\"http:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/a7.jpg\" width=\"121\" height=\"121\" \/><\/a>Rys. 6. Certyfikat Chi\u0144ski Rys. 7. Certyfikat Japo\u0144ski<\/p>\n<p>Mi\u0119dzynarodowa Organizacja Normalizacyjna (International Organization for Standardization \u2014 ISO) prowadzi prace nad standardem odnosz\u0105cym si\u0119 do \u015bladu w\u0119glowego produkt\u00f3w \u2014 ISO 14067. [11]<\/p>\n<p>Pojawi\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c program monitorowania i mierzenia emisji dwutlenku w\u0119gla &#8211; Carbon Disclosure Project, CDP. Ma on na celu redukcj\u0119 poziomu emisji gaz\u00f3w cieplarnianych, a tak\u017ce edukacj\u0119 w zakresie ich wp\u0142ywu na \u015brodowisko. [12]<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<figure id=\"attachment_341\" aria-describedby=\"caption-attachment-341\" style=\"width: 635px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"http:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/Brian-Mann1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-341\" alt=\"Brian Mann\" src=\"http:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/Brian-Mann1-1024x733.jpg\" width=\"635\" height=\"454\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-341\" class=\"wp-caption-text\">Brian Mann<\/figcaption><\/figure>\n<p>Ze szko\u0142y pami\u0119tam wiele akcji dotycz\u0105cych dziury ozonowej, ekologiczne gry t\u0142umacz\u0105ce w prosty spos\u00f3b, jak mo\u017cemy z ni\u0105 walczy\u0107. Wtedy wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce \u015brodowisko ma\u0142o zyskuje, mimo podj\u0119tych dzia\u0142a\u0144. Dzi\u015b jednak wiem, \u017ce globalny wysi\u0142ek si\u0119 op\u0142aci\u0142, jest szansa, \u017ce za 50 do 100 lat dziura ozonowa zniknie (John Turner z British Antarctic Survey szacuje, \u017ce ch\u0142odz\u0105cy efekt dziury ozonowej przetrwa jeszcze oko\u0142o dekady [13]<\/p>\n<p>Dzi\u015b stajemy przed kolejnymi wyzwaniami, nasza produkcja dwutlenku w\u0119gla jest zdecydowanie za wysoka, a \u015blad w\u0119glowy pozostawiany przez ka\u017cdego z nas &#8211; zbyt wielki.<\/p>\n<p>Dzi\u015b, kiedy nie tylko \u015bwiatowi przyw\u00f3dcy, ale przedsi\u0119biorcy i organizacje pozarz\u0105dowe pracuj\u0105 nad zbilansowaniem \u015bladu w\u0119glowego, warto zada\u0107 sobie pytanie: jak nasze codzienne wybory mog\u0105 wp\u0142yn\u0105\u0107 na zmiany klimatyczne i kondycje \u015brodowiska naturalnego. Ju\u017c dzi\u015b mo\u017cemy wr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na ilo\u015b\u0107 opakowa\u0144, certyfikaty \u015bladu w\u0119glowego na produktach i zastanowi\u0107 si\u0119, czy producent zwraca uwag\u0119 na wa\u017cne dla nas warto\u015bci, czy analizuje cykl \u017cycia swoich produkt\u00f3w.\u00a0 I chocia\u017c wp\u0142yw jednostki wydaje nam si\u0119 ma\u0142y, to \u015bwiadome wybory wp\u0142ywaj\u0105 na decyzje \u015brodowiskowe firm, a to jest ju\u017c realny wp\u0142yw.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0179R\u00d3D\u0141A:<\/p>\n<p>[1] <a href=\"http:\/\/www.eko-fani.pl\/artykul\/44\/%C5%9Alad-w%C4%99glowy-Co-to-takiego.html\">http:\/\/www.eko-fani.pl\/artykul\/44\/%C5%9Alad-w%C4%99glowy-Co-to-takiego.html<\/a><\/p>\n<p>[2]<a href=\"http:\/\/naukaoklimacie.pl\/aktualnosci\/przed-czym-uchronil-nas-protokol-montrealski-25\">http:\/\/naukaoklimacie.pl\/aktualnosci\/przed-czym-uchronil-nas-protokol-montrealski-25<\/a><\/p>\n<p>[3]<a href=\"https:\/\/climatesight.org\/2011\/03\/30\/ozone-depletion-and-climate-change\/\"><i>https:\/\/climatesight.org\/2011\/03\/30\/ozone-depletion-and-climate-change\/<\/i><\/a><i><\/i><\/p>\n<p>[4] <a href=\"http:\/\/waznamisjazdrowaemisja.pl\/slad-weglowy-ktory-zostawiamy\/\">http:\/\/waznamisjazdrowaemisja.pl\/slad-weglowy-ktory-zostawiamy\/<\/a><\/p>\n<p>[5] <a href=\"http:\/\/carbonengineering.pl\/pl\/content\/slad-weglowy\">http:\/\/carbonengineering.pl\/pl\/content\/slad-weglowy<\/a><\/p>\n<p>[6] <a href=\"http:\/\/aerisfuturo.pl\/pl\/i.0.id.1234.0\/_Spo%C5%82eczne_korzy%C5%9Bci_offsetowania_dzia%C5%82alno%C5%9Bci_biznesu.html\">http:\/\/aerisfuturo.pl\/pl\/i.0.id.1234.0\/_Spo%C5%82eczne_korzy%C5%9Bci_offsetowania_dzia%C5%82alno%C5%9Bci_biznesu.html<\/a><\/p>\n<p>[7] <a href=\"http:\/\/www.goodplanet.org\/action-carbone\/\">http:\/\/www.goodplanet.org\/action-carbone\/<\/a><\/p>\n<p>[8] <a href=\"http:\/\/lista20.pl\/20-sposobow-na-zmniejszenie-swojego-sladu-weglowego\/\">http:\/\/lista20.pl\/20-sposobow-na-zmniejszenie-swojego-sladu-weglowego\/<\/a><\/p>\n<p>[9]<a href=\"http:\/\/www.akademiaodpadowa.pl\/445,a,12-swiadome-wybory-konsumenckie-slad-weglowy-produktu.htm\">http:\/\/www.akademiaodpadowa.pl\/445,a,12-swiadome-wybory-konsumenckie-slad-weglowy-produktu.htm<\/a><\/p>\n<p>[10] <a href=\"http:\/\/www.sgs.pl\/pl-PL\/Sustainability\/Environment\/Carbon-Services\/Greenhouse-Gas-Emissions-and-Lifecycle-Assessment\/ISO-14067-Carbon-Footprint.aspx\">http:\/\/www.sgs.pl\/pl-PL\/Sustainability\/Environment\/Carbon-Services\/Greenhouse-Gas-Emissions-and-Lifecycle-Assessment\/ISO-14067-Carbon-Footprint.aspx<\/a><\/p>\n<p>[11] <a href=\"http:\/\/ecomanager.pl\/jak-mierzyc-slad-weglowy\/\">http:\/\/ecomanager.pl\/jak-mierzyc-slad-weglowy\/<\/a><\/p>\n<p>[12] https:\/\/www.cdproject.net\/en-US\/Pages\/HomePage.aspx\/<\/p>\n<p>[13] <a href=\"http:\/\/ziemianarozdrozu.pl\/artykul\/254\/dziura-ozonowa-a-zmiany-klimatu-czyli-czemu-lod-antarktyczny-narasta\">http:\/\/ziemianarozdrozu.pl\/artykul\/254\/dziura-ozonowa-a-zmiany-klimatu-czyli-czemu-lod-antarktyczny-narasta<\/a><\/p>\n<p>WARTO PRZECZYTA\u0106:<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/ecomanager.pl\/jak-mierzyc-slad-weglowy\/\">http:\/\/ecomanager.pl\/jak-mierzyc-slad-weglowy\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.akademiaodpadowa.pl\/445,a,12-swiadome-wybory-konsumenckie-slad-weglowy-produktu.htm\">http:\/\/www.akademiaodpadowa.pl\/445,a,12-swiadome-wybory-konsumenckie-slad-weglowy-produktu.htm<\/a><strong><\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0179r\u00f3d\u0142o: Zarz\u0105dzanie \u015bladem w\u0119glowym w przedsi\u0119biorstwach w Polsce \u2013bariery i korzy\u015bci. Dr hab. Joanna Kulczycka, prof. AGH Mgr in\u017c. Ma\u0142gorzata Wernicka, Wydzia\u0142: Zarz\u0105dzanie Akademia G\u00f3rniczo-Hutnicza w Krakowie <\/strong><strong><\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.min-pan.krakow.pl\/pliki\/pracownie\/pbs\/Zarzadzanie%20sladem%20weglowym%20w%20przedsiebiorstwach%20w%20Polsce%20bariery%20i%20korzysci.pdf\">https:\/\/www.min-pan.krakow.pl\/pliki\/pracownie\/pbs\/Zarzadzanie%20sladem%20weglowym%20w%20przedsiebiorstwach%20w%20Polsce%20bariery%20i%20korzysci.pdf<\/a><strong><\/strong><\/p>\n<p>Grafiki:<\/p>\n<p>ikona wpisu Brian mann unsplash.com<\/p>\n<p>Ryc 1. <a href=\"http:\/\/skyway-es.com\/your-home-carbon-footprint\/\">http:\/\/skyway-es.com\/your-home-carbon-footprint\/<\/a><\/p>\n<p>Ryc 2,3,4,5,6,7 <a href=\"http:\/\/www.akademiaodpadowa.pl\/445,a,12-swiadome-wybory-konsumenckie-slad-weglowy-produktu.htm\">http:\/\/www.akademiaodpadowa.pl\/445,a,12-swiadome-wybory-konsumenckie-slad-weglowy-produktu.htm<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Chc\u0105c \u017cy\u0107 w zgodzie ze \u015brodowiskiem staramy si\u0119, aby nasze wybory by\u0142y jak najbardziej \u015bwiadome. Do sklepu wybieramy si\u0119 z materia\u0142ow\u0105 torb\u0105, \u017ceby nie bra\u0107 setnej foli\u00f3wki, oszcz\u0119dzamy wod\u0119, segregujemy \u015bmieci. Jednak nie wszyscy zdaj\u0105 sobie spraw\u0119, \u017ce prawie ka\u017cda czynno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 wykonujemy ma wp\u0142yw na kondycj\u0119 naszej planety. Jad\u0105c autobusem, czy korzystaj\u0105c z komputera pozostawiamy \u015blad w\u0119glowy (ang. carbon footprint).\u00a0 Czym jednak jest \u015blad w\u0119glowy? Ryc.1 Poj\u0119cie \u015bladu w\u0119glowego wyewoluowa\u0142o ze starszej idei \u015bladu ekologicznego, poj\u0119cie to na pocz\u0105tku lat 1990 stworzyli\u00a0 William Rees (kanadyjski ekolog) \u00a0Mathis Wackernagel (obecny prezes Global Footprint Network)- na University of British Columbia. \u015alad ekologiczny to por\u00f3wnanie ludzkiej konsumpcji zasob\u00f3w naturalnych do mo\u017cliwo\u015bci planety do ich regeneracji. Obejmuje on r\u00f3wnie\u017c wp\u0142yw na \u015brodowisko, taki jak np. zu\u017cycie wody i ilo\u015bci grunt\u00f3w wykorzystywanych do produkcji \u017cywno\u015bci. \u015alad ekologiczny okre\u015bla si\u0119 w globalnych hektarach (gha) na osob\u0119, czyli w szacowanej liczbie hektar\u00f3w powierzchni l\u0105d\u00f3w i m\u00f3rz potrzebnych do zrekompensowania zasob\u00f3w zu\u017cytych na konsumpcj\u0119 i absorpcj\u0119 odpad\u00f3w. Mianem \u015bladu w\u0119glowego okre\u015bla si\u0119 ilo\u015b\u0107 gaz\u00f3w cieplarnianych, kt\u00f3re s\u0105 emitowanie do atmosfery w zwi\u0105zku z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 cz\u0142owieka, odnosi si\u0119 te\u017c do wytwarzania produkt\u00f3w, us\u0142ug, funkcjonowania miast, a nawet ca\u0142ych kraj\u00f3w. \u015alad w\u0119glowy wyra\u017ca si\u0119 w tonach lub kilogramach CO2 (dwutlenku w\u0119gla), ale w ramach poj\u0119cia okre\u015bla si\u0119 emisj\u0119 wszystkich sze\u015bciu gaz\u00f3w cieplarnianych (patrz grafika 1). Miar\u0105 \u015bladu w\u0119glowego jest tCO2e \u2013 tzw. tona ekwiwalentu dwutlenku w\u0119gla. [1] \u015alad w\u0119glowy mo\u017cemy nazwa\u0107 kosztem jakie ponosi \u015brodowisko za podj\u0119cie przez cz\u0142owieka dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re wymagaj\u0105 nak\u0142ad\u00f3w energii oraz zu\u017cycia paliw. Grafika 1 \u2013 praca w\u0142asna W po\u0142owie 20 wieku w og\u00f3lnym stosowaniu by\u0142y freony i chlorofluorow\u0119glowodory (CFC), u\u017cywano ich jako substancj\u0119 ch\u0142odz\u0105c\u0105 w lod\u00f3wkach oraz w produktach aerozolowych. By\u0142y to substancje nietoksyczne, nie wchodz\u0105ce w reakcje, ale na tyle trwa\u0142e, \u017ce\u00a0 dryfowa\u0142y a\u017c do stratosfery powoduj\u0105c rozrzedzenie warstwy ozonowej, a co za tym idzie rozszerzanie si\u0119 dziury ozonowej.\u00a0 Nad\u00a0 Antarktyd\u0105 zubo\u017cenia w warstwie ozonu by\u0142y wi\u0119ksze ni\u017c znad Arktyki, ze wzgl\u0119du na ni\u017csze temperatury i uk\u0142ady pr\u0105d\u00f3w wiatru. W zwi\u0105zku z post\u0119puj\u0105cym zjawiskiem dziury ozonowej w roku 1987 politycy z ca\u0142ego \u015bwiata wprowadzili ograniczenia w stosowaniu CFC (min. freon\u00f3w), a poprawka z 1990 roku z Londynu zobowi\u0105za\u0142a pa\u0144stwa rozwini\u0119te do wyeliminowania do roku 2000 gaz\u00f3w takich jak halony, chloroform metylowy, tetrachlorki w\u0119gla oraz wyd\u0142u\u017conej listy 15 CFC (wi\u0119cej o Protokole Montrealskim mo\u017cecie przeczyta\u0107 pod linkiem [2]). Zamiast freon\u00f3w zacz\u0119to stosowa\u0107 gazy, kt\u00f3re ulegaj\u0105 rozk\u0142adowi, zanim dotr\u0105 do stratosfery, dzi\u0119ki czemu nie koliduj\u0105 z ozonem. Dzi\u0119ki globalnie podj\u0119tym dzia\u0142aniom i licznym akcjom spo\u0142ecznym\u00a0 u\u015bwiadamiaj\u0105cym, jak wa\u017cne jest zaprzestanie stosowania freon\u00f3w, dziura ozonowa na Antarktydzie ustabilizowa\u0142a si\u0119, a st\u0119\u017cenie ozonu w stratosferze zacz\u0119\u0142o wzrasta\u0107.[3] W mediach cz\u0119sto s\u0142yszymy zamienne stosowanie okre\u015ble\u0144 efektu cieplarnianego i zmian klimatycznych. Efekt cieplarniany jest w cz\u0119\u015bci procesem naturalnym, utrzymuj\u0105cym dodatnie temperatury, dzi\u0119ki czemu mo\u017cemy \u017cy\u0107 na naszej planecie, nasilonym w ostatnim czasie przez dzia\u0142ano\u015b\u0107 cz\u0142owieka. Zmiany klimatyczne natomiast s\u0105 wywo\u0142ane przez nadmiar gaz\u00f3w cieplarnianych, takich jak dwutlenek w\u0119gla. &nbsp; Zmiany klimatyczne s\u0105 tematem og\u00f3lno\u015bwiatowej debaty. Unia Europejska ustala normy emisji CO2 dla Pa\u0144stw cz\u0142onkowskich. Maj\u0105 one r\u00f3\u017cne podej\u015bcie do kwestii \u015brodowiskowych, najwi\u0119kszy \u015blad w\u0119glowy pozostawiaj\u0105 Stany Zjednoczone i Chiny. Bardzo wysokim stopniem zanieczyszczenia powietrza \u201epochwali\u0107 si\u0119\u201d mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c Indie, Rosja, Niemcy, Japonia, Turcja, Ukraina a tak\u017ce niestety Polska (21 miejsce). [4] Trend obni\u017cania swojego \u015bladu w\u0119glowego wida\u0107 r\u00f3wnie\u017c w biznesie, firmy decyduj\u0105 si\u0119 na okre\u015blenie swojego \u015bladu w\u0119glowego z r\u00f3\u017cnych podwod\u00f3w. Przyjrzenie si\u0119 procesowi produkcyjnemu i \u0142a\u0144cuchowi dostaw pozwala okre\u015bli\u0107 na kt\u00f3rym etapie produkcji emisja gaz\u00f3w cieplarnianych by\u0142a najwi\u0119ksza, na kt\u00f3rych etapach mo\u017cemy j\u0105 zmniejszy\u0107\u00a0 oraz jak optymalizowa\u0107 proces produkcji, co daje realne oszcz\u0119dno\u015bci. Takie dzia\u0142ania podnosz\u0105 warto\u015b\u0107 firmy w oczach kontrahent\u00f3w oraz klient\u00f3w. Pomaga to r\u00f3wnie\u017c sprosta\u0107 coraz wy\u017cszym wymaganiom, jakie firmy stawiaj\u0105 swoim dostawcom. Pozytywny wizerunek firmy- dbaj\u0105cej o \u015brodowisko, ustawia firm\u0119 na lepszej pozycji wzgl\u0119dem konkurencji. [5] Obliczenie \u015bladu w\u0119glowego w przedsi\u0119biorstwie staje si\u0119 niejednokrotnie cz\u0119\u015bci\u0105 strategii CSR \u2013 aspekt\u00f3w \u015brodowiskowych. S\u0105 to cz\u0119sto konkretne dane liczbowe, kt\u00f3re mo\u017cna zaraportowa\u0107.\u00a0W odpowiedzi na rosn\u0105ce zainteresowanie zmniejszaniem \u015bladu w\u0119glowego, w przedsi\u0119biorstwach ewoluuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c sposoby jego redukcji. Najbardziej popularne by\u0142y i zawsze s\u0105 akcje sadzenia drzew. S\u0105 to bardzo realne i namacalne dzia\u0142ania. Jest jednak wiele innych mniej oczywistych sposob\u00f3w r\u00f3wnowa\u017cenia \u015bladu. Firma Aeris Futuro oferuje Social Carbon Offset, w ramach bilansowania swojego wp\u0142ywu firmy, zamiast tradycyjnych rozwi\u0105za\u0144, anga\u017cuj\u0105 si\u0119 w instalacj\u0119 odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii w podmiotach dzia\u0142aj\u0105cych w celach spo\u0142ecznych, takich jak: domy pomocy spo\u0142ecznej, osiedla socjalne, domy dziecka. [6] R\u00f3wnowa\u017cenie \u015bladu w\u0119glowego jest mo\u017cliwe r\u00f3wnie\u017c dzi\u0119ki zaanga\u017cowaniu w projekty obejmuj\u0105ce promowanie odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii, jako substytutu tych nieodnawialnych: drewna opa\u0142owego, nafty, gazu ziemnego. Good Planet [7]wspiera produkcj\u0119 biogazu o niskiej emisji CO2 i edukacji w produkcji kompostu na terenie Indii Madagaskaru, Togo i Kamerunu, prowadzi tak\u017ce akcje dystrybucji kuchenek s\u0142onecznych w Boliwii i Peru. [8] Co jednak mo\u017ce zrobi\u0107 przeci\u0119tny Kowalski, \u017ceby zmniejszy\u0107 sw\u00f3j \u015blad w\u0119glowy? Oto kilka dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re mo\u017cna podj\u0105\u0107 w tym celu: Zmniejszy\u0107 liczb\u0119 opakowa\u0144, wybieraj\u0105c produkty pakowane w jedn\u0105, a nie kilka warstw folii. Zamiast kupowa\u0107 wod\u0119 w butelkach, filtrowa\u0107 t\u0105 z kranu. Zwraca\u0107 uwag\u0119 na pochodzenie produktu &#8211; \u00a0je\u015bli pochodzi od lokalnego dostawcy, to pokona\u0142 kr\u00f3tsz\u0105 drog\u0119 z pola na talerz, a co za tym idzie &#8211; zu\u017cyto mniej paliwa, \u017ceby go przywie\u017a\u0107. Korzysta\u0107 z transportu miejskiego, carpoolingu lub roweru. Segregowa\u0107 odpady, zrobi\u0107 przydomowy kompostownik na \u015bmieci organiczne (zyskasz wspania\u0142y naw\u00f3z do kwiat\u00f3w), warto r\u00f3wnie\u017c samemu (w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci) uprawia\u0107 warzywa. Kupowa\u0107 baterie wielokrotnego u\u017cytku- takie kt\u00f3re mo\u017cna ponownie na\u0142adowa\u0107 Inwestowa\u0107 w energi\u0119 odnawialn\u0105, np. kolektory s\u0142oneczne na domu. Zwraca\u0107 uwag\u0119 na certyfikaty, jakie maj\u0105 kupowane produkty. Wybiera\u0107 energooszcz\u0119dne sprz\u0119ty elektroniczne. Zawsze mo\u017cna te\u017c posadzi\u0107 drzewo \ud83d\ude09 [9] W zwi\u0105zku z tym, \u017ce coraz wi\u0119cej os\u00f3b i firm zacz\u0119\u0142o zwraca\u0107 uwag\u0119 na \u015blad w\u0119glowy, powsta\u0142o wiele oznacze\u0144, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em informacji o tym, w jakim stopniu dany produkt wp\u0142ywa na \u015brodowisko i co robi producent, aby ten wp\u0142yw zmniejszy\u0107. [10] Rys. 2.\u00a0 Certyfikat informuj\u0105cy o tym, \u017ce producent\u00a0 zobowi\u0105zuje si\u0119 zmniejsza\u0107 emisj\u0119 GHG podczas swojej dzia\u0142alno\u015bci Rys. 3. Szwajcarski certyfikat (Climatop &#8211; rys. 3). dla produk\u00f3w o niskim \u015bladzie w\u0119glowym. Francuski (rys. 4) oraz finlandzki (rys. 5)\u00a0certyfikat daje informacj\u0119 o tym, w jakim zakresie mie\u015bci si\u0119 \u015blad w\u0119glowy produktu. &nbsp; Rys. 6. Certyfikat Chi\u0144ski Rys. 7. Certyfikat Japo\u0144ski Mi\u0119dzynarodowa Organizacja Normalizacyjna (International Organization for Standardization \u2014 ISO) prowadzi prace nad standardem odnosz\u0105cym si\u0119 do \u015bladu w\u0119glowego produkt\u00f3w \u2014 ISO 14067. [11] Pojawi\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c program monitorowania i mierzenia emisji dwutlenku w\u0119gla &#8211; Carbon Disclosure Project, CDP. Ma on na celu redukcj\u0119 poziomu emisji gaz\u00f3w cieplarnianych, a tak\u017ce edukacj\u0119 w zakresie ich wp\u0142ywu na \u015brodowisko. [12] &nbsp; Ze szko\u0142y pami\u0119tam wiele akcji dotycz\u0105cych dziury ozonowej, ekologiczne gry t\u0142umacz\u0105ce w prosty spos\u00f3b, jak mo\u017cemy z ni\u0105 walczy\u0107. Wtedy wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce \u015brodowisko ma\u0142o zyskuje, mimo podj\u0119tych dzia\u0142a\u0144. Dzi\u015b jednak wiem, \u017ce globalny wysi\u0142ek si\u0119 op\u0142aci\u0142, jest szansa, \u017ce za 50 do 100 lat dziura ozonowa zniknie (John Turner z British Antarctic Survey szacuje, \u017ce ch\u0142odz\u0105cy efekt dziury ozonowej przetrwa jeszcze oko\u0142o dekady [13] Dzi\u015b stajemy przed kolejnymi wyzwaniami, nasza produkcja dwutlenku w\u0119gla jest zdecydowanie za wysoka, a \u015blad w\u0119glowy pozostawiany przez ka\u017cdego z nas &#8211; zbyt wielki. Dzi\u015b, kiedy nie tylko \u015bwiatowi przyw\u00f3dcy, ale przedsi\u0119biorcy i organizacje pozarz\u0105dowe pracuj\u0105 nad zbilansowaniem \u015bladu w\u0119glowego, warto zada\u0107 sobie pytanie: jak nasze codzienne wybory mog\u0105 wp\u0142yn\u0105\u0107 na zmiany klimatyczne i kondycje \u015brodowiska naturalnego. Ju\u017c dzi\u015b mo\u017cemy wr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na ilo\u015b\u0107 opakowa\u0144, certyfikaty \u015bladu w\u0119glowego na produktach i zastanowi\u0107 si\u0119, czy producent zwraca uwag\u0119 na wa\u017cne dla nas warto\u015bci, czy analizuje cykl \u017cycia swoich produkt\u00f3w.\u00a0 I chocia\u017c wp\u0142yw jednostki wydaje nam si\u0119 ma\u0142y, to \u015bwiadome wybory wp\u0142ywaj\u0105 na decyzje \u015brodowiskowe firm, a to jest ju\u017c realny wp\u0142yw. &nbsp; \u0179R\u00d3D\u0141A: [1] http:\/\/www.eko-fani.pl\/artykul\/44\/%C5%9Alad-w%C4%99glowy-Co-to-takiego.html [2]http:\/\/naukaoklimacie.pl\/aktualnosci\/przed-czym-uchronil-nas-protokol-montrealski-25 [3]https:\/\/climatesight.org\/2011\/03\/30\/ozone-depletion-and-climate-change\/ [4] http:\/\/waznamisjazdrowaemisja.pl\/slad-weglowy-ktory-zostawiamy\/ [5] http:\/\/carbonengineering.pl\/pl\/content\/slad-weglowy [6] http:\/\/aerisfuturo.pl\/pl\/i.0.id.1234.0\/_Spo%C5%82eczne_korzy%C5%9Bci_offsetowania_dzia%C5%82alno%C5%9Bci_biznesu.html [7] http:\/\/www.goodplanet.org\/action-carbone\/ [8] http:\/\/lista20.pl\/20-sposobow-na-zmniejszenie-swojego-sladu-weglowego\/ [9]http:\/\/www.akademiaodpadowa.pl\/445,a,12-swiadome-wybory-konsumenckie-slad-weglowy-produktu.htm [10] http:\/\/www.sgs.pl\/pl-PL\/Sustainability\/Environment\/Carbon-Services\/Greenhouse-Gas-Emissions-and-Lifecycle-Assessment\/ISO-14067-Carbon-Footprint.aspx [11] http:\/\/ecomanager.pl\/jak-mierzyc-slad-weglowy\/ [12] https:\/\/www.cdproject.net\/en-US\/Pages\/HomePage.aspx\/ [13] http:\/\/ziemianarozdrozu.pl\/artykul\/254\/dziura-ozonowa-a-zmiany-klimatu-czyli-czemu-lod-antarktyczny-narasta WARTO PRZECZYTA\u0106: http:\/\/ecomanager.pl\/jak-mierzyc-slad-weglowy\/ http:\/\/www.akademiaodpadowa.pl\/445,a,12-swiadome-wybory-konsumenckie-slad-weglowy-produktu.htm \u0179r\u00f3d\u0142o: Zarz\u0105dzanie \u015bladem w\u0119glowym w przedsi\u0119biorstwach w Polsce \u2013bariery i korzy\u015bci. Dr hab. Joanna Kulczycka, prof. AGH Mgr in\u017c. Ma\u0142gorzata Wernicka, Wydzia\u0142: Zarz\u0105dzanie Akademia G\u00f3rniczo-Hutnicza w Krakowie https:\/\/www.min-pan.krakow.pl\/pliki\/pracownie\/pbs\/Zarzadzanie%20sladem%20weglowym%20w%20przedsiebiorstwach%20w%20Polsce%20bariery%20i%20korzysci.pdf Grafiki: ikona wpisu Brian mann unsplash.com Ryc 1. http:\/\/skyway-es.com\/your-home-carbon-footprint\/ Ryc 2,3,4,5,6,7 http:\/\/www.akademiaodpadowa.pl\/445,a,12-swiadome-wybory-konsumenckie-slad-weglowy-produktu.htm<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":341,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-338","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/338","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=338"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/338\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/index.php\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=338"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=338"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/poczuj-miete-do-csr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=338"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}